گذراندن اوقات فراغت که جهانگردی نیز یکی از اشکال آن است، تابع دو متغیر زمان و مکان است. با توجه به این عامل، اشکال و شیوه‌های متفاوت و متنوعی از گذراندن اوقات فراغت به وجود می‌آید که هر کدام جایگاه خاص خود را دارند. بنابراین برای اینکه بتوان ویژگی‌های صنعت توریسم و فعالیت‌های آن را مشخص نمود، لازم است معیارها و ضوابط تقسیم‌بندی گذراندن اوقات فراغت را بازشناخت. بدین لحاظ دو عامل زمان و مکان در تقسیم‌بندی اشکال متنوع آن اهمیت زیادی دارند.

در جهان در حال تحول ما هر زمان گروهی از فعالیت های اقتصادی-اجتماعی طرف توجه بیشتر واقع می‌شوند و منافع و اهمیت یا محدودیت ها و موانع پیش روی آن ها مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند.

دریاچه اوان در استان قزوین و در منطقه زیبای الموت در کنار روستایی به همین نام قرار دارد. این دریاچه اوان ۸۹اُمین اثر طبیعی است که در بهمن ماه ۱۳۸۹ توسط سازمان میراث فرهنگی در فهرست میراث طبیعی ایران قرار داده شد. این دریاچه بیش از هفتاد هزار متر مربع مساحت دارد، در ارتفاع هزار و هشتصد و پانزده متری از سطح دریا واقع شده‌است. طول آن در طویل‌ترین قسمت ۳۲۵ متر و عرض آن ۲۷۵ متر می‌باشد.

منابع طبیعی و محیط

یکی از اجزای اصلی این مدل که پایه و اساس بسیاری از مطالعات گردشگری است، مولفه‌ی منابع طبیعی و محیط است.

گردشگر

بی‌تردید گردشگر و تجربه‌ی سفر، قلب پدیده‌ی گردشگری است که وی هنگام بازدید از یک مقصد گردشگری در پی به‌دست آوردن آن است. برای این‌که مقصد بتواند تجربه‌های باکیفیت ارائه کند،

طبقه‌بندی مسافران

طبقه‌بندی ارائه شده از گردشگران در نمودار زیر نشان دهنده ی تمایز بین ساکنان محلی و بازدیدکنندگان و علاقه‌مندی‌های سفر از دیدگاه مسافران و سایر افراد است. این نمودار هم‌چنین قرار گرفتن مسافران یک روزه و تاجران در حیطه‌ی گردشگری و سفر را نشان می‌دهد.

انگلستان

هیئت گردشگری انگلستان، اسکاتلند و ایرلند شمالی از تحقیقات گردشگری انجمن تحقیقات گردشگری بریتانیا حمایت می‌کنند. این انجمن به بررسی سفرهایی می‌پردازد که یک شب یا بیشتر به طول می‌انجامد. این سفرها عبارتند از:

اتاق ها و انبارها: دومین اثر مهم معماری نوشیجان ، دژ این مکان است که در یک پلان زمین صاف با اطاق نگهبانی هماهنگ گردیده و متصل به یک پلکان است و در طول ، چهار انبار تسلیحاتی موازی دارد. دژ، شامل حصار و بارو و اطاقهای مسکونی و انبار و مخازن می باشد که مجموعه ای به طول 25 و عرض 22 متر را فراگرفته اند.

معبد اصلی یا معبد مرکزی بنایی است به صورت نیمه چلیپا یل 8 گوش که با خشت خام و با همان عناصر معماری دژ نوشیجان ساخته شده است .

سازمان جهانی گردشگری به بررسی مفهوم گردشگری در حوزه‌ای فراتر از تعاریف کلیشه‌ای تعطیلات پرداخته‌است. تعریفی که رسما پذیرفته شده‌است و به این صورت است:

فعالیت‌هایی که شخص در طی سفر و در زمان اقامت در محلی به جز محیط متعارف خود به مدت کمکتر از یک سال متوالی و با اهدافی چون گذراندن اوقات فراغت، کسب و کار و غیره انجام می‌دهد. اصطلاح محیط متعارف (معمول) جابه‌جایی‌هایی بین محیط‌های سکونت معمول و سفرهای منظم و عادی بین محل اقامت و محیط کار را شامل نمی‌شود.

• گردشگری بین‌المللی؛
  الف)گردشگری ورودی: بازدید ساکنان دیگر کشورها از یک کشور؛

ب)گردشگری خروجی: بازدید ساکنان یک کشور از کشوری دیگر؛

• گردشگری داخلی: بازدید ساکنان یک کشور و کشورهای دیگر از کشور مقصد؛
• گردشگری درون مرزی: بازدید ساکنان یک کشور از کشور خودشان؛
• گردشگری ملی: گردشگری داخلی به همراه گردشگری خروجی.

منبع:گلدنر. چارلز. آر؛ ریچی. ج. آر (۱۳۹۲)؛ شناخت صنعت گردشگری اصول، رویه‌ها و رویکردها؛ انتشارات مهکامه ۱۳۹۲؛ صص ۲۴-۲۵