در شرق میدان شاه بنای مسجد شیخ لطف الله که از زیباترین آثار تاریخی اصفهان است واقعشده است، تناسب ساختمان گنبد و سردر و کاشیکاری شبستان و محراب گرانبها وازاره سنگی و کتیبه های زیبای آن که بخط علیرضای عباسی با بهترین کاشیهای معرق ساخت شده ، عظمت خاصی باین بنا داده است ، ساختمان این مسجد که در تاریخ  سال 1011 هجری آغاز شده تا سال 1028 هجری ادامه داشته، و در نتیجه ساختمان این مسجد که از بزرگترین شاهکارهای هنری میباشد 17 سال بطول انجامید. 

بر روی گنبد کاشیکاری معرق شاخ و برگ اسلیمی این مسجد زیبا کتیبه ای بخط ثلث با کاشی سفید معرق بر متن لاجوردی نقش بسته . کاشیکاری کنونی پوشش خارجی گنبد از تعمیرات سال هزار و سیصدو پانزده خورشیدی میباشد، همچنین در یک قطعه کاشی دیگر بخط نستعلیق در سردر مسجد بشرح زیر : 

« در عهد سلطنت اعلیحضرت اقدس همایون شاهنشاه رضا پهلوی خلدالله ملکه وسلطانه تعمیر شد آبان 1307 » کتیبه ای نصب شده که حاکی از تعمیرات اساسی و تزئینی بنا میباشد. 

راهرو مسجد که منتهی به شبستان و محراب بی نظیر میشود دارای کاشیکاری خشتی بسیار زیبا و پنجره های سنگی مشبک است. 

کاشیکاری داخل شبستان شامل خشتهای  کاشی و معرق کاریهای بی نظیر و کتیبه های معرق و قطار و پیچ کاشی فیروزه ای و پنجره های مشبک کاشی میباشد، تنوع طرح نقوش و رنگ آمیزیهای متنوع و الوان نارنجی و لاجوردی جلال و زیبایی خیره کننده ای باین شبستان بی نظیر داده است، کاشی کاری سقف داخلی شبستان با طرح لوزی و ریزه کاریهای خاصی که در آن بکار رفته اعجاب انگیز است، محراب کاشی معرق و مقرنس کاری آن در زمره آثار مهم هنری و شاهکاری از لحاظ صنعت کاشی پزی و معرق کاری بشمار میرود. در این محراب در داخل دو لوحه کاشی نام کارگر و استاد بنا به شرح زیر ثبت شده: « عمل فقیر حقیر محتاج برحمت خدا محمد رضا بن استاد حسین بناء اصفهانی 1028» . در زیر این شبستان ، شبستان زمستانی واقع شده که محراب کاشیکاری آن بتاریخ 1011 هجری قمری است، ارتفاع گنبد مسجد در حدود 32 متر میباشد. 

وجه تسمیه این مسجد بمناسبت نام امام جماعت آن شیخ لطف الله میباشد که در زمان سلطنت شاه عباس اول صفوی در این مسجد و مدرسه مجاور آن باقامه نماز و تدریس علوم دینی اشتغال داشته است.