Bahram Abedini
دارالبطیخ - آرامگاه ملکشاه سلجوقی - خواجه نظام الملک
چندین سنگ قبر مرمر قدیمی ، دارای خطوط و کتیبه در تکیه ای بنام مقبره خواجه نظام الملک دیده میشود، که یکی از آنان منسوب به خواجه نظام الملک و بقیه را به ملکشاه سلجوقی و سایر پادشاهان و خاندان سلجوقی منسوب میدانند.
امامزاده حسین ، امامزاده ابراهیم ، بقعه الر اشد بالله خلیفه عباسی
مجموعه ای از ساختمانهای قدیمی در قریه شهرستان باقیمانده است، که اکنون بنام شاهزاده ابراهیم و شاهزاده حسین شهرت دارد، همچنین گنبدی آجری بسبک دوره سلجوقی در این ناحیه بنظر میرسد ، که بنابرروایات باید آرامگاه الراشد بالله خلیفه عباسی باشد، که در سال 532 هجری قمری در اصفهان مقتول و در این مکان مدفون شده است. در مجاورت این آثار تاریخی دو مناره سلجوقی بر جای مانده است.
مناره زیار
بنای این مناره از دوره سلجوقی است، در ساختمان آن تزئینات آجری دیده میشود.
امامزاده احمد و سنگ سومنات
بنای قدیمی امامزاده احمد که نسبت آن به حضرت امام محمد باقر( ع ) میرسد، متعلق بدوره سلجوقی است ، یک قطعه سنگ سیاه شفاف که دارای تاریخ سال 563 هجری قمری است در دیوار خارجی این بنا نصب شده و بنام سنگ سومنات شهرت دارد.
شهرت بر این است که این قطعه سنگ را از سومنات باصفهان منتقل نموده و در این محل نصب کرده اند ، بنای امامزاده احمد کنونی حاوی تزئینات بسیاری از دوران سلاطین صفوی میباشد.
امامزاده اسمعیل - مسجد شعیا
امامزاده اسمعیل - مسجد شعیا ثبت تاریخی 112
ساختمان امامزاده اسمعیل و مسجد و مرقد شعیا را بدوران اوائل اسلام نسبت میدهند ، مناره و قسمتی از ساختمان کنونی این بنا متعلق بدوره سلجوقی است، آثاری از پادشاهان دوران صفویه مانند ساختمان بقعه ، رواق و صحن بعداً ببنای سلجوقی افزوده شده، بطور کلی این ابنیه از نظر معماری و تزیینات قابل کمال توجه است.
مجموعۀ بنای امامزاده اسماعیل و مسجد شعیا شامل مسجدی بسیار قدیمی و مقبره ، امامزاده ، رواق ، سردر ، گنبد بزرگ زیبا و صحن . مرقد شعیا ، شبستان ، ایوان ، حرم ، سنگ آرامگاه دختر شاه اسماعیل صفوی ، درب نفیس ،آرامگاه قاضی صفی الدین محمد، سنگابها و یک رشته تزئینات کاشیکاری ، گچبری و لوحه نفیس کاشی ، و کتیبه های فراوان تاریخی از دوران پادشاهان صفوی است
مسجد و مناره گز
مسجد و مناره گز 18 کیلومتری شمال اصفهان ثبت تاریخی 324
ساختمان این مسجد و مناره آن منتسب بدوره سلجوقیان است، مناره این مسجد از بناهای دوره سلجوقی بشمار میرود ، گچبریهای محراب مسجد ووسعت شبستان آن جالب است. این مسجد از جمله مساجد چهار ایوانی میباشد که در زمان شاه اسمعیل اول و سایر شهریاران سلسله صفوی مرمت شده است، کتیبه های زیادی بخط کوفی و ثلث در روی کاشی و گچ دارد، دارای لوح سنگی مورخ بسال 1085 هجری و دو سنگاب قدیمی است. مناره این مسجد دارای تزئینات آجری زیبائی است.
مناره رهروان
مناره رهروان 7 کیلومتری اصفهان ثبت تاریخی 233
ساختمان این مناره آجری بدوره سلجوقی منسوب است ارتفاع کنونی آن در حدود 30 متر می باشد.
مناره ساربان
ساختمان این مناره متعلق بدوره سلجوقی و در حدود 48 متر ارتفاع دارد، از لحاظ زیبایی ساختمان و تزئینات کاشیکاری و آجری بی نهایت جالب میباشد. دارای 135 عدد پلکان است، و سه رشته کتیبه بخط کوفی بر زمینه کاشی در روی آن نقش شده است تاریخ ساختمان آن بین سالهای 525 تا 550 هجری قمری است.
مناره و مسجد علی اصفهان
مناره مسجد علی نیز از جمله مناره های دوره سلجوقی است، که بدنه اصلی آن با آجر ساخته شده ، دارای چهار رشته کتیبه بخط کوفی می باشد یک کتیبه آن آجری و بقیه با کاشی آبی رنگ تراشیده شده، ارتفاع این مناره در حال حاضر بیش از 40 متر است ، اصل ساختمان مسجد متعلق بدوره سلجوقیان است که بعداً در دوره صفویه تعمیر شده است.
در سردر مسجد کتیبه ای بخط ثلث طلائی از شمس الدین تبریزی باقیمانده است، و از مفاد آن معلوم میشود که مسجد علی در دوره سلجوقی دوچار انهدام شده بود تا اینکه در زمان شاه اسمعیل صفوی بوسیله میرزا کمال الدین تجدید ساختمان گردید( 929 هجری قمری ) .
در ایوان شرقی و غربی الواحی بتاریخ سالهای 974 و 1013 هجری قمری باقیمانده است. ساختمان این مسجد از لحاظ معماری و تزئینات و ایوانهای متعدد و شبستان و گنبد آجری و مقرنسهای گچی داخل گنبد و کاشیکاری و خطوط مختلف در زمره مساجد مهم تاریخی و کم نظیر اصفهان میباشد.
مسجد و مناره سین
مسجد و مناره سین 25 کیلومتری شمال اصفهان قریه سین ثبت تاریخی 281
این مناره بر طبق دو کتیبه کوفی متعلق بدوران سلجوقیان بوده ، نام بانی آن اسمعیل محمد بن حسین ، ودارای تاریخ سال 526 هجری است، طاق گنبدی و مقرنس کاری و تزئینات آجری و گچی مسجد و کتیبه تاریخی آن بتاریخ سال 529 هجری شکوه و جلال خاصی باین بنای سلجوقی داده است.
